Wat mag u doen in onze natuur? (bezoekers)

Afbeelding
Icoon Toegankelijkheid
Niets avontuurlijker dan de platgetreden paden verlaten en rondstruinen en ravotten in de wilde natuur. Dat kan echter niet overal. Ontdek waar u de paden mag verlaten en welke sporten u mag beoefenen in de natuur volgens de toegankelijkheidsprincipes.

Toegankelijkheidsprincipes voor voetgangers

Om zoveel mogelijk mensen toegang te geven tot bossen en natuurgebieden, en de wensen rond economie, ecologie en recreatie goed op elkaar af te stemmen, is een duidelijke wetgeving noodzakelijk. 

De basisregel is de principiële toegankelijkheid. Dat wil zeggen dat voetgangers in bossen en natuurgebieden op de voorziene wegen mogen wandelen (als die niet zijn afgesloten met een verbodsbord). U mag de paden dus niet verlaten.

Onder voetgangers verstaan we: wandelaars (zonder hond), joggers (ook oriëntatielopers), langlaufers, fietsers jonger dan 9 jaar en rolstoelgebruikers
  • Tip voor rolstoelgebruikers: we voorzien in de meeste natuurdomeinen ook rolstoeltoegankelijke paden voor mensen die minder mobiel zijn 
Gemotoriseerde voertuigen, bedoeld voor recreatief gebruik, zijn niet toegelaten in de bossen en de natuurgebieden.
 

Andere recreanten en sporters

Voor alle andere vormen van recreatie dan wandelen en joggen moet de toegang tot bossen en natuurgebieden worden vastgelegd in de toegankelijkheidsregeling voor elk gebied. Als er (nog) geen toegankelijkheidsregeling is, zijn enkel voetgangers toegelaten.
  • Fietsers, mountainbikers, ruiters, menners en mushers: check in de toegankelijkheidsregeling van het gebied of u uw sport mag beoefenen op boswegen en voor het verkeer minder belangrijke openbare wegen.
    • Als fietsers toegelaten worden, zijn ook elektrische fietsen toegelaten, maar speedpedelecs niet, aangezien die volgens de wegcode beschouwd worden als bromfietsen.
  • Surfers, schaatsers, baders, zwemmers, roeiers, kajakkers, duikers, zeilers en vissers: check in de toegankelijkheidsregeling van het gebied of u uw sport mag beoefenen op afgesloten wateren en niet-catalogeerde waterlopen.
  • Honden en andere gezelschapsdieren moeten steeds aangelijnd zijn en mogen de wegen niet verlaten behalve:
    • In de hondenzones
    • Bij het scheperen van schaapskuddes die ingezet worden bij het beheer van het gebied
    • Bij deelname aan activiteiten die toegestaan zijn door het Jachtdecreet
    • In het kader van trainingen met speurhonden door politie en operationele diensten van de civiele veiligheid
       

Wandelen en spelen buiten de paden

Natuur en Bos wil dat iedereen de natuur ten volle kan beleven, vrij kan rondstruinen en ravotten, ook buiten de paden, op voorwaarde dat de natuur die druk kan dragen. 

Hieronder kunt u doorklikken naar een kaart van Vlaanderen die ingedeeld werd op basis van de hierboven vermelde toegankelijkheidsprincipes. Enkel in de ingekleurde natuurgebieden (groen, oranje of paars) mag u de paden verlaten om te wandelen of te spelen. 

Vul de gemeente of het natuurgebied in en klik op het gebied voor meer informatie. U herkent de zone op het terrein aan de officiële borden. GA NAAR DE SPEELKAART >

Opgelet: Soms is een stuk natuur op de kaart ingekleurd en staat er op het terrein zelf toch een bord dat u niet van de paden mag. Dat kan tijdelijk het geval zijn, bijvoorbeeld omdat er op dat moment dieren broeden of omdat er werkzaamheden zijn waardoor uw veiligheid in het gedrang komt als u de paden verlaat. Gelieve de instructies op de borden ter plaatse nauwgezet op te volgen.
 

Spelregels in de speelzones

Speelzones zijn stukken natuur of bos waar kinderen, jongeren en hun begeleiders vrij kunnen spelen en de paden mogen verlaten. Soms vindt u er speeltuigen, maar even vaak ook niet. Het is de aanwezige natuur, zoals dode takken, omgevallen bomen en natuurlijke glooiingen, die uitnodigt tot spelen. De zone van soms enkele hectare groot is vaak op natuurlijke wijze (via wegen of beken) afgebakend.

In een speelzone mag u kampen bouwen of zelfs een touwenparcours aanleggen, zolang u na de activiteit alle constructies weer verwijdert en het bos in zijn oorspronkelijke staat terugbrengt. Er zijn drie soorten speelzones:
Afbeelding
Borden verschillende zones

Permanente speelzone
  • Enkel min 18-jarigen en hun begeleiders mogen de paden verlaten
  • Kampen bouwen met dode takken is toegelaten
  • Een touwenparcours tot 1 meter hoogte is toegelaten
  • Speelzone achteraf in oorspronkelijke staat terugbrengen
  • Toegankelijk van 8 tot 22 uur
     
Organiseert u een activiteit die niet aan bovenstaande voorwaarden voldoet, vraag dan minstens 35 dagen op voorhand toestemming aan Natuur en Bos.

Tijdelijke speelzone (=zomerspeelzone)
Zomerspeelzones zijn extra speelzones die enkel tijdens de zomer opengesteld worden om de drukte van de vakantiemaanden, wanneer veel jeugdbewegingen op kamp gaan, op te vangen. Zomerspeelzones zijn enkel toegankelijk van 1 juli tot en met 31 augustus en liggen meestal in de omgeving van kamphuizen en kampplaatsen.

Vrij toegankelijke zone
Spelen mag ook in de vrij toegankelijke zones. Dat zijn zones waar jong en oud de paden mag verlaten om te struinen, te picknicken, te genieten en te spelen. Dit zijn echter géén exclusieve speelzones. Gelieve dus rekening te houden met andere recreanten. Het maken van een kamp of een touwenparcours is er niet toegelaten!
 

Wat mag er niet in de natuur?

Geniet van de natuur, maar hou u ook aan de afspraken. Neem uw afval mee naar huis, neem geen onnodige risico’s en hou het rustig.

Dit mag niet in onze bossen en natuurgebieden:
  • Vuur maken, ook al is het op een afstand van 25 meter van de bosrand 
  • Plaatsen van tenten en andere al dan niet tijdelijke constructies zoals dranghekken en controleposten 
  • Verstoren van dieren en hun jongen, eieren, nesten of schuilplaatsen 
  • Plukken of verwijderen van vegetatie zoals bloemen, vruchten, paddenstoelen… 
  • De rust verstoren 
  • Afval achterlaten
  • Reclame maken
     
Van deze verbodsbepalingen kan eventueel afgeweken worden op basis van een beheerplan en/of op basis van een specifieke machtiging van Natuur en Bos. Die kan aangevraagd worden via een aanvraag tot machtiging bij de dienst AVES. Vergeet daarbij niet de eventuele toestemming van de eigenaar te vragen.