Wetgeving

Afbeelding
Icoon webpagina's ziekten bij dieren in het wild
Juridische informatie in verband met kadavers van dieren zonder (gekende) eigenaars: res nullius
In het wild levende dieren noemt men juridisch ‘res nullius’ dieren, dat zijn dieren zonder eigenaar. De definitie van res nullius dieren is: ‘dieren die niet onder eigendom van een persoon vallen en die leven op terreinen of plaatsen die niet afgesloten zijn door een doorlopende constructie die erop gericht is de verspreiding van de dieren naar omliggende terreinen en plaatsen onmogelijk te maken, ongeacht de aard of de bedekking van die plaatsen’.

Wettelijk gezien vallen de kadavers van deze res nullius dieren zowel buiten de bevoegdheid van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid als van OVAM. De juridische definitie van een afvalstof is ‘elke stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen’. Aangezien het hier gaat om dieren zonder eigenaar is er geen houder die zich er zou kunnen of willen van ontdoen. Een uitzondering hierop is dood ongedierte dat vrijkomt bij ongediertebestrijding (bv. in een voedingsbedrijf), want dat wordt door de wetgeving wel aanzien als een afvalstof, meer bepaald een bedrijfsafvalstof. De houder wil er zich van ontdoen en mag dit dood ongedierte bijgevolg verwijderen als restafval.

De kadavers van res nullius dieren worden uitgesloten uit het toepassingsgebied van de Europese verordeningen 1069/2009 en 142/2011 die richtlijnen bevatten voor het verwijderen van afval en kadavers. OVAM en Natuur en Bos zijn dan ook van mening dat, slechts indien kadavers/delen van kadavers van res nullius dieren hinderlijk zijn voor mens en milieu, de verwijdering ervan in analogie met deze wetgeving moet gebeuren.

In deze tabel res nullius (pdf - 82 KB) zijn de aanbevelingen opgenomen voor het verwijderen van kadavers van res nullius dieren om mogelijke hinder te voorkomen.

Wanneer kadavers zich bevinden op privéterrein, is de eigenaar van het terrein verantwoordelijk voor de opruiming van de kadavers.
Wanneer de kadavers zich bevinden op openbaar domein, is de gemeente verantwoordelijk voor de opruiming van de kadavers (cfr. de nieuwe gemeentewet art 135). 

Opgelet! Indien door een bepaalde ziekte bij in het wild levende dieren een risico ontstaat voor de volksgezondheid, voor de diergezondheid of voor de natuur, treedt het Wildedierenziektedecreet in werking. Dan kunnen specifieke bioveiligheidsmaatregelen worden opgelegd. 

Zo worden sinds de uitbraak van Afrikaanse varkenspest bij everzwijnen in Wallonië, alle dood gevonden everzwijnen in Vlaanderen ingezameld voor analyse, tenzij ze een duidelijk slachtoffer zijn van jachtactiviteiten.

Daarnaast worden dode vogels onderzocht op vogelgriepvirussen en andere ziektekiemen, en amfibieën op Chytridiomycose.