Bosbeheerplan en beheerplan erkend natuurreservaat

Afbeelding
Icoon natuurbeheerplannen
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen enerzijds de beheerplannen die verankerd zijn in de regelgeving en anderzijds de beheerplannen die geen rechtsgrond hebben in het Bosdecreet en het Natuurdecreet. Enkel voor de eerste zijn er overgangsmaatregelen voorzien. Concreet zijn dat: bosbeheerplannen, zowel beperkt als uitgebreid, en beheerplannen van bos- en natuurreservaten.

Procedure omzetting natuurbeheerplan

Er werd een eenvoudige procedure voorzien om met minimale inspanning de nog lopende bosbeheerplannen en beheerplannen van natuurreservaten en bosreservaten om te zetten naar een natuurbeheerplan (art. 107 Decreet 9 mei 2014 tot wijziging van de regelgeving inzake natuur en bos - wijzigingsdecreet).

De procedure samengevat:
  • Natuur en Bos bezorgt aan de beheerder een evaluatieverslag, met daarin een beoordeling of er na toetsing aan o.m. de nieuwe regelgeving rond natuurbeheerplannen en programma’s en plannen voor de realisatie van Europese natuurdoelen, wijzigingen of aanvullingen nodig zijn om het beheerplan om te zetten naar een natuurbeheerplan.
  • Als er geen aanvullingen of wijzigingen nodig zijn, dan wordt het beheerplan vanaf ontvangst van het evaluatieverslag als een natuurbeheerplan beschouwd en dat voor de resterende looptijd.
  • Als er wel aanvullingen of wijzigingen nodig zijn:
    • De beheerder heeft zes maanden na ontvangst van het evaluatieverslag de tijd om de aanpassingen of aanvullingen te doen
    • Vervolgens beslist Natuur en Bos binnen zes maanden over de goedkeuring van het aangepaste beheerplan. Over de beheerplannen van de natuurdomeinen (beheerd door Natuur en Bos) beslist de minister.
    • Er moet geen publieke consultatie of adviesronde gebeuren
    • Vanaf de beslissing van Natuur en Bos is het oorspronkelijke beheerplan niet meer geldig en wordt een natuurbeheerplan inclusief de aanvullingen of wijzigingen goedgekeurd voor de resterende looptijd
    • De beheerder kan beroep aantekenen tegen de beslissing

Zolang de beheerder geen goedkeuringsbesluit voor de omzetting naar een natuurbeheerplan ontvangen heeft, blijft het oorspronkelijke beheerplan gelden, inclusief de oude subsidieregeling. Vanaf 28 oktober 2023 is de oude subsidieregeling volledig opgeheven.

De omzetting van de bestaande beheerplannen naar natuurbeheerplannen moet afgewerkt zijn
  • Eind 2021 voor terreinen binnen de speciale beschermingszones (SBZ)
  • Eind 2023 voor terreinen buiten de SBZ
     

Wanneer en hoe wordt uw beheerplan omgezet naar natuurbeheerplan?

Uitgebreide bosbeheerplannen, beheerplannen van natuurreservaten en beheerplannen van bosreservaten
Vooraleer het evaluatieverslag officieel verstuurd wordt, doorloopt het beheerplan eerst een informele procedure. Dat is nodig om de gegevens uit het oude beheerplan in de gepaste vorm te gieten voor de omzetting naar een natuurbeheerplan. Dat verloopt volgens het volgende schema:
Afbeelding
uitgebreide bosbeheerplannen beheerplannen
 
Bekijk in de tabel ‘alle te evalueren beheerplannen 08/04/2022’ (xls - 71 kB) de stand van zaken voor uw uitgebreid bosbeheerplan of beheerplan van een erkend natuurreservaat.

Zoek aan de hand van de naam van uw beheerplan of het registratienummer.

Als u deelneemt aan een gezamenlijk uitgebreid bosbeheerplan ingediend via de bosgroep, dan zal de bosgroep contact opnemen met alle deelnemende eigenaars/beheerders. Als u zelf de indiener bent van uw beheerplan, zal Natuur en Bos u rechtstreeks contacteren.

0. Dit beheerplan wordt niet omgezet. Dat kan zijn omdat het beheerplan vervalt voor 28 oktober 2023 of omdat er een volledig nieuw natuurbeheerplan zal opgesteld worden.
1. Start omzetting is voorzien na 28/10/2021. Omdat het terrein niet in SBZ ligt of omdat er voorlopig onvoldoende gegevens zijn om de omzetting te starten.
2. Start omzetting is voorzien vóór 28/10/2021. Omdat het terrein in SBZ ligt. Natuur en Bos is wel nog niet gestart met de omzetting.
3. Omzetting gestart. Natuur en Bos verzamelt de gegevens
4. Omzetting gestart. Natuur en Bos controleert de gegevens
5. Omzetting gestart. De indiener controleert de gegevens
6. Het evaluatieverslag wordt verstuurd
7. Het beheerplan is omgezet

Het evaluatieverslag omvat volgende rubrieken:
  • Situering
  • Indiener
  • Ligging in beschermingszones voor natuurbehoud: SVZ, VEN of soortenbeschermingsprogramma
  • Natuurstreefbeelden: een raming van het aandeel natuurstreefbeelden vegetaties waarvoor u een jaarlijkse beheersubsidie kunt krijgen. inclusief een kaart en een tabel met details over de natuurstreefbeelden
  • Ambitieniveau: met een voorstel van meest aangewezen type natuurbeheerplan: twee, drie of vier
  • Voorwaarden om het beheer verder te zetten: met onder meer informatie over het registreren van de uitgevoerde beheerwerken en over de op te volgen natuurstreefbeelden
  • Subsidie: een raming van de mogelijke jaarlijkse beheersubsidies. Details zijn terug te vinden in het rekenblad als bijlage.
  • Te controleren aspecten: vraag om contact- en betalingsgegevens te controleren + omschrijving van de mogelijke aanvullingen die u zelf nog kunt doen.
  • Conclusie
     
Deze rubrieken zijn allemaal zo goed mogelijk ingevuld met de beschikbare informatie uit het oude beheerplan, gecombineerd met informatie over aanwezige of potentieel te ontwikkelen Europees te beschermen vegetaties.

Binnen een periode van zes maanden na ontvangst van het evaluatieverslag kunt u ontbrekende of onjuiste informatie aanvullen en kunt u ook aanpassingen of aanvullingen aan de natuurstreefbeelden voorstellen. Als u vragen of bemerkingen hebt, neem zeker contact op met het aanspreekpunt voor natuurbeheerplannen in uw provincie.

Binnen zes maanden na ontvangst van uw aanpassingen of aanvullingen neemt Natuur en Bos een definitieve beslissing over de omzetting naar een natuurbeheerplan. U ontvangt dan een goedkeuringsbesluit, het bijgewerkte evaluatieverslag, de kaart met de natuurstreefbeelden en het bijgewerkte rekenblad met berekening van de subsidies.

U kunt als beheerder beroep aantekenen tegen deze beslissing.

Beperkte bosbeheerplannen, goedgekeurd na 2003 en niet gelegen in VEN of SBZ
U kunt de beheermaatregelen die in het beheerplan voorzien zijn verder uitvoeren. Vanaf 2023 zullen de indieners van deze bosbeheerplannen een brief en een goedkeuringsbesluit ontvangen waarin bevestigd wordt dat het beperkt bosbeheerplan automatisch omgezet wordt naar een natuurbeheerplan type één, met behoud van de oorspronkelijke geldigheidstermijn. Bij een gezamenlijk beheerplan brengt de indiener zelf de deelnemende beheerders op de hoogte. Vanaf de ontvangst van het goedkeuringsbesluit geldt uw beheerplan als een natuurbeheerplan type één.

Bij een aantal beperkte bosbeheerplannen is er ook een goedgekeurde toegankelijkheidsregeling. Die beheerplannen (zie lijst) zullen tegen eind 2022 omgezet worden, zodat de indiener vanaf dan kan instappen in de nieuwe subsidieregeling voor openstelling.

U kunt vrijblijvend een nieuw natuurbeheerplan opstellen en laten goedkeuren als u toch wil overstappen naar een natuurbeheerplan type twee, drie of vier. Neem gerust contact met het aanspreekpunt natuurbeheerplannen in uw provincie.
Beperkte bosbeheerplannen, goedgekeurd na 2003 en gelegen in VEN of SBZ

Beperkte bosbeheerplannen gelegen in VEN of SBZ kunnen niet zonder wijzigingen en aanvullingen omgezet worden naar een natuurbeheerplan. Voor die terreinen moet een natuurbeheerplan immers minstens type twee als ambitieniveau hebben. Voor private eigenaars is het hebben van een natuurbeheerplan echter niet verplicht.

De indiener van het beperkt bosbeheerplan, gelegen in VEN of SBZ, zal ten laatste eind 2022 een brief ontvangen met uitleg over de mogelijkheden, waartussen hij kan kiezen:
  • Het bestaande bosbeheerplan loopt verder, tot het op 28 oktober 2023 ambtshalve opgeheven wordt
  • Het beperkte bosbeheerplan wordt omgezet naar een natuurbeheerplan type één. Dit is enkel mogelijk voor die percelen die niet in het VEN of een SBZ liggen. Beheermaatregelen voor de percelen in het VEN of een SBZ kunt u pas uitvoeren na het bekomen van de nodige kapmachtiging of een andere vergunning.
  • U kiest ervoor een nieuw natuurbeheerplan type twee (of drie of vier)op te stellen. Het  bestaand bosbeheerplan wordt omgezet naar een natuurbeheerplan type twee.

Laat uw keuze weten aan het aanspreekpunt voor natuurbeheerplannen in uw provincie. 

Bosbeheerplannen goedgekeurd vóór 2003
Er is geen omzetting nodig. De geldigheidstermijn van deze beheerplannen verstrijkt ten laatste in 2023. Tot dan kunt u de beheermaatregelen die in het beheerplan voorzien zijn uitvoeren.
 

Subsidies omzetting beheerplan naar natuurbeheerplan

Bij de omzetting van een oud beheerplan naar een natuurbeheerplan wordt er een eenmalige subsidie van 100€/ha toegekend voor elk gewijzigd natuurstreefbeeld.

Met ‘gewijzigd’ wordt bedoeld dat het om een reële wijziging van het vroegere beheerdoel moet gaan naar een van de natuurstreefbeelden vegetatie. Enkele voorbeelden in de tabel hieronder.
 
Doel oud beheerplan Nieuw doel bij omzetting naar natuurbeheerplan Subsidie
Inheems LH met CDB 9120 Nee
Bos, exoten en aE 9120 Ja
Bos, exoten en aE Geen natuurstreefbeeld Nee
Hc RBB_Hc Nee
Soortenrijk grasland Hp* (in type 2 nbp) Nee
Soortenrijk grasland Hc Ja

Voor de beheereenheden met gewijzigd natuurstreefbeeld is het nodig om enkele aanvullingen aan het oorspronkelijke beheerplan aan te brengen:
  • Aangepaste beheermaatregelen
  • Wijze van opvolging

Indien van toepassing wordt het bedrag van deze subsidie berekend via het rekenblad dat u als bijlage bij het evaluatieformulier ontvangt.

 

Is het verplicht om bosbeheerplan om te zetten naar natuurbeheerplan?

U kunt na ontvangst van het evaluatieverslag aan Natuur en Bos laten weten dat u niet langer wenst deel te nemen aan het beheerplan. In het geval van een gezamenlijk bosbeheerplan kan elk van de deelnemende beheerders dat doen voor het deel van het terrein onder zijn beheer.

Natuur en Bos kan dan beslissen om het beheerplan op te heffen. Gehele of gedeeltelijke opheffing van het natuurbeheerplan is enkel mogelijk in die gevallen waarin er niet langer een verplichting geldt tot het opstellen van een natuurbeheerplan.
De verleende subsidies, waarbij het hebben van een uitgebreid bosbeheerplan een voorwaarde was, zullen niet teruggevorderd worden.
 

Wat met natuurreservaten aangewezen vóór 28/10/2017?

De terreinen die erkend of aangewezen zijn als natuurreservaat of als bosreservaat vóór 28 oktober 2017 worden geacht erkend te zijn als natuurreservaat volgens de nieuwe regeling (Art. 106, §1, wijzigingsdecreet).

Het beheerplan wordt automatisch omgezet naar een natuurbeheerplan type vier.

Met toepassing van de nieuwe regelgeving vestigt de erkenning als natuurreservaat een erfdienstbaarheid tot algemeen nut op het terrein, meer bepaald een publiekrechtelijke erfdienstbaarheid van duurzaam gebruik en langdurig beheer van het terrein als natuurreservaat. Dat betekent dat de eigenaar zich engageert voor een zeer lange termijn en zelf niet de opheffing van het reservaatstatuut kan vragen. De beheerder verbindt er zich toe om uiterlijk dertig dagen vóór het einde van de looptijd van het natuurbeheerplan een aanvraag tot goedkeuring van een nieuw natuurbeheerplan voor het natuurreservaat bij Natuur en Bos in te dienen.

Als er meerdere eigenaars of beheerders betrokken zijn, vraagt Natuur en Bos aan de indiener het ondertekend akkoord van alle eigenaars. Als een eigenaar niet akkoord gaat met het reservaatstatuut, wordt voor het desbetreffende deel van het terrein het oude beheerplan omgezet naar een natuurbeheerplan type drie.

De uitbreidingszone (visiegebied) wordt mee geëvalueerd en wordt vervangen door de afbakening van een ruimer gebied dan de effectief deelnemende percelen waarvoor het globaal kader van het natuurbeheerplan geldt. Bij aankoop van percelen in dat ruimere gebied is aankoopsubsidie mogelijk

Kan ik nieuwe percelen toevoegen bij omzetting natuurbeheerplan?

Het is niet mogelijk om als aanvulling van het evaluatieverslag voor de omzetting naar een natuurbeheerplan ook nieuwe percelen toe te voegen.

Pas nadat het bestaande beheerplan is omgezet naar een natuurbeheerplan, kunnen nieuwe percelen toegevoegd worden.

Wanneer het nieuwe perceel ligt binnen het ruimere gebied waarvoor het globaal kader is vastgesteld, kunt u gebruik maken van de beperkte procedure voor goedkeuring van de wijziging. In andere gevallen is de procedure dezelfde als voor een nieuw natuurbeheerplan.

Voor deze nieuwe percelen bezorgt u volgende informatie aan Natuur en Bos:
  • Standaardfiche inventarisatie en bij actueel Europees te beschermen habitat of RBB de kwaliteitsbeoordeling
  • Natuurstreefbeeld
  • Beheermaatregelen
  • Wijze van opvolging
     

Wat met fiscale voordelen gekoppeld aan Bosdecreet en VEN?

De fiscale voordelen gekoppeld aan het Bosdecreet en aan de ligging in het VEN zijn opgeheven sinds 9 juni 2020 (twee jaar na het van kracht worden van het Decreet van 22 december 2017 betreffende de fiscale gunstmaatregelen die verbonden zijn aan natuurbeheerplannen).

Het gaat concreet over de volgende vrijstellingen:
  • Vrijstelling van onroerende voorheffing voor erkende en aangewezen bosreservaten
  • Vrijstelling van erfbelasting voor onroerende goederen gelegen in het VEN
  • Vrijstelling van erfbelasting voor onroerende goederen waarvoor een uitgebreid bosbeheerplan geldt

Na de omzetting van het bosbeheerplan of het beheerplan van een bosreservaat naar een natuurbeheerplan gelden de fiscale voordelen volgens de nieuwe regeling.