Functies en soorten jacht in Vlaanderen

Afbeelding
Icoon Jagen

Jacht is het beheer van wilde fauna. Dat beheer wordt uitgevoerd door personen die een opleiding hebben gevolgd om dat zowel veilig als met kennis van zaken te doen: de jager of faunabeheerder. De jager waakt over ecologische evenwichten, houdt dierenpopulaties gezond en zorgt voor de natuur. Er bestaan drie soorten jacht: gewone jacht, bijzondere jacht en bestrijding.

Functies van jacht

De jacht is erop gericht om een gezonde faunapopulatie in stand te houden en om schade aan de omgeving te voorkomen. De term verwijst naar alle handelingen die nodig zijn om de natuurlijke fauna op een gezonde en evenwichtige manier te laten gedijen. Een andere term, die de lading beter dekt, is wildbeheer

Een gezonde populatie wordt in de meest ideale, natuurlijke omstandigheden onder controle gehouden door predatoren. In Vlaanderen, en in de meeste delen van Europa, is die verhouding niet aanwezig of verstoord, waardoor de ecologie van het gebied overbelast wordt of schade door dieren ontstaat op plaatsen waar dat niet gewenst is. Om het ecologische evenwicht te behouden grijpt de mens in. 

De jacht is ook een vorm van natuurbeleving: urenlang kijken naar het gedrag van wild zoals reeën, de juiste ree selecteren die uit de populatie geschoten wordt… Tot slot heeft het vlees van een geschoten dier ook een marktwaarde. Het is vlees rechtstreeks uit de natuur.
 

Gewone jacht

De gewone jacht is bedoeld voor een normaal en duurzaam beheer van het wild. De jager kan zijn hobby uitoefenen en op een duurzame manier wild oogsten. Per wildsoort geldt een specifieke jachtperiode of ‘jachtopeningstijd’. In die periode mag er op de soort gejaagd worden. 

Tijdens een jachtopeningstijd is jagen toegelaten van zonsopgang tot zonsondergang. Slechts in zeldzame gevallen wordt op die regel een uitzondering gemaakt.
 

Bijzondere jacht

De bijzondere jacht is bedoeld om een wildpopulatie te beheren die niet meer onder controle is, bijvoorbeeld als er schade dreigt aan landbouwgewassen of eigendommen. Net als voor de gewone jacht gelden er voor de bijzondere jacht specifieke voorwaarden en openingstijden. 

De bijzondere jacht is meestal pas toegelaten nadat er minstens één preventieve maatregel is genomen om schade te voorkomen. De geschikte preventieve maatregelen vindt u op www.natuuralsgoedebuur.be, een code van goede praktijken. Pas als preventie niet het gewenste effect heeft, kan bijzondere jacht overwogen worden. 

Een bijzondere jacht moet minstens 24 uur voor de start gemeld worden aan Natuur en Bos. De melding gebeurt bij voorkeur via het e-loket (als u een Belgisch rijksregisternummer hebt). Het is ook mogelijk om een papieren meldingsformulier te downloaden en het per aangetekende brief te verzenden. Per diersoort bestaat een apart meldingsformulier.

Bestrijding

In tegenstelling tot de bijzondere jacht, die preventief kan worden ingezet, is bestrijding pas toegelaten als er al ernstige schade is aangericht. De getroffen grondeigenaar of -gebruiker moet kunnen aantonen dat hij vooraf de juiste preventieve maatregelen heeft genomen om schade te voorkomen, zoals beschreven op www.natuuralsgoedebuur.be, en dat die maatregelen onvoldoende bescherming bieden.

Omdat bestrijding geen echte jacht is, zijn er ook geen jachtopeningstijden van toepassing. Het is dus in principe het hele jaar mogelijk. Het bestrijden van wild is wel beperkt tot de uren tussen de officiële zonsopgang en zonsondergang. 

Wil u als grondeigenaar of grondgebruiker overgaan tot bestrijding, dan moet u eerst vooraf de jachtrechthouder schriftelijk in gebreke stellen. Daarna kunt u ofwel de jachtrechthouder de bestrijding laten uitvoeren, of u kunt een bestrijder naar keuze aanstellen.

De bestrijding moet minstens 24 uur voor de start van de actie worden gemeld aan Natuur en Bos. Deze termijn moet minstens één halve werkdag omvatten. 

U kunt bestrijding aanvragen via het e-loket (dit is echter niet mogelijk voor niet-Belgen). U kunt een bestrijdingsactie ook melden via deze formulieren:  
Natuur en Bos ontvangt soms onterecht bestrijdingsmeldingen voor acties die eigenlijk een vorm van bijzondere jacht zijn. Ga dus eerst na of u niet in aanmerking komt voor bijzondere jacht . 

In het kader van natuurbeheer kunnen Canadese ganzen en grauwe ganzen op een speciale manier beheerd worden door het schudden, rapen of vernielen van eieren, door ze te schieten of door ze in de ruiperiode te vangen in netten. Om dat te mogen doen moet een actie minstens 24 uur op voorhand worden gemeld. Achteraf moet een rapportering gebeuren. Download de nodige formulieren: